âm nhạc thời kỳ ai cập

Tìm hiểu Âm nhạc thời Ai Cập

Lịch sử văn hoá cổ đại Ai Cập được bắt đầu khoảng tự bốn nghìn năm trước công nguyên và đã để lại cho nhân loại những công trình nghệ thuật kiến trúc và tạo hình phong phú, hùng vĩ. Cho tới nay, tại nơi đây vẫn còn nhiều điều bí ẩn mà con người vẫn chưa khám phá được hết. Trong mối liên quan đến xây dựng và kiến trúc, đã thể hiện rõ sự hiểu biết của người Ai Cập cổ về môn khoa học toán ở trình độ cao. Đồng thời trong lĩnh vực y học, nông học và âm thanh học của họ, cũng đạt được những thành tựu lớn lao.

âm nhạc thời kỳ ai cập

Thơ ca, nhảy múa và âm nhạc của Ai Cập là những loại hình nghệ thuật phát triển sớm. Dựa vào những công trình văn học và những bức hoạ khắc trên tường, trong hầm mộ, đền đài và kim tự tháp đã nói lên sinh hoạt âm nhạc của Ai Cập cổ. Những cảnh nhảy múa và các nhạc công với các nhạc cụ trên tay đã thể hiện đặc điểm âm nhạc của Ai Cập cổ. Âm nhạc liên quan chặt chẽ với nhảy múa, thơ ca.

Những câu thơ biểu diễn với âm nhạc được miêu tả trên giấy chỉ thảo đã nói về nghệ thuật, phản ánh đời sống của nô lệ và chủ nô. Trong đó không chỉ biểu hiện những tâm trạng, liên quan đến lễ tiết của Hoàng đế Ai Cập cổ và Chúa trời, mà còn kể về những cảnh tù tội của nhân dân, về những cuộc khởi nghĩa của nô lệ chống lại chủ nô. Qua những bài ca lao động đã cho ta thấy mối liên quan tới công việc canh tác, xây dựng kênh đào, nghề biển và đóng tầu biển. Đồng thời, còn có những bài ca sinh ra từ những nhân tố xã hội, phản ánh sự bất bình đẳng.

Sự vĩ đại của các bậc thiên tài nhân dân đã mô tả trong hành động quần chúng –  các trò diễn phát triển trên cơ sở thần thoại, là những kịch tôn giáo biểu diễn với âm nhạc. Kịch tôn giáo là loại hình cao của dân gian Ai Cập cổ: những bài hát đồng ca luân phiên với những trò diễn, đám rước và những cảnh sân khấu. Tính quần chúng ấy như thể hiện những yếu tố dân chủ, hiện thực trong nghệ thuật Ai Cập cổ. Truyền thống của những trò diễn quần chúng này còn ảnh hưởng đến nghệ thuật âm nhạc Châu Âu sau này. Nó trở thành nền tảng của loại kịch cổ đại và hàng loạt những phần nghi lễ được đưa vào nhà thờ Kitô giáo và Cơ đốc giáo.

âm nhạc thời kỳ ai cập

Ở Ai Cập cổ, ngoài âm nhạc dân gian, còn có âm nhạc chuyên nghiệp. Đó là việc thờ cúng liên quan đến lễ nghi tôn giáo trong các đền đài và của giới thượng lưu, biểu diễn trong cung đình. Thể loại chính của âm nhạc cung đình là các bài ca và những bài chính ca. ở cung đình có cả dàn nhạc và đồng ca. Khi hành quân cũng có âm nhạc dẫn dắt.

Cư dân Ai Cập có nhiều loại nhạc cụ như harpe, sáo, luth (luýt), kèn đôi, Clarinette…  cũng như các nhạc cụ gõ. Một trong những nhạc cụ gõ điển hình nhất của Ai Cập cổ là sistre (xi-xtrơ). Do sự giao thoa với văn hoá Syrie, Phénicie, và sau này với Hy Lạp, nên trong văn hoá Ai Cập xuất hiện những yếu tố mới. ảnh hưởng của âm nhạc Syrie khá mạnh và còn lưu giữ tới thời Trung cổ. Những bài ca Hymne (Him = chính ca) của Syrie trở thành nền tảng của âm nhạc Vijanti (Vi-dan-ti) và những bài thánh lễ Kytô giáo.

Từ mối giao thoa giữa văn hóa âm nhạc Ai Cập và Hy Lạp, sau này phát triển thành một dòng văn hoá âm nhạc mới mà trung tâm lớn nhất là thành phố Alexandria (A-lếc-xan-đria).

([1]) Kèn đôi là loại kèn có dăm, cùng họ với kèn Hautbois của Châu Âu.

([2]) Sistre là nhạc cụ gõ tương tự như những chuông nhỏ.